Arpacık Nedir, Nasıl Geçer? Evde Yapılabilecekler ve Doktora Gitme Zamanı

Göz kapağının kenarında birden beliren, kızarık, ağrılı ve dokununca sızlayan küçük bir şişlik... Çoğumuz hayatımızın bir döneminde arpacık çıkarmışızdır. Genellikle kendiliğinden geçen, zararsız bir durumdur. Ama bazı belirtiler göz hekimine görünmeyi gerektirir. Bu yazıda arpacığın neden çıktığını, evde neler yapılabileceğini ve ne zaman doktora gitmek gerektiğini anlattık.

Arpacık nedir?

Arpacık (tıbbi adıyla hordeolum), göz kapağındaki küçük yağ ya da ter bezlerinden birinin iltihaplanmasıdır. Çoğunlukla ciltte normalde de bulunan stafilokok bakterileri sorumludur. Kirpik dibinde çıkan arpacık kapak kenarında sivilceye benzer bir şişlik yapar (dış arpacık). Kapağın iç yüzündeki bezlerde gelişen arpacık ise daha derinde, kapağın içine doğru şişlik yapar (iç arpacık).

Arpacık belirtileri

• Kapak kenarında kızarık, ağrılı, dokunmakla hassas şişlik
• Şişliğin ucunda sarı-beyaz bir nokta (iltihap birikmesi)
• Gözde batma, sulanma, yabancı cisim hissi
• Bazen kapağın tamamında hafif şişlik

Arpacık neden çıkar?

Gözü kirli elle ovuşturmak, göz makyajını temizlemeden uyumak, eski ya da başkasıyla paylaşılan makyaj malzemeleri kullanmak ve kontakt lens hijyenine dikkat etmemek arpacık riskini artırır. Kapak kenarı iltihabı (blefarit), rozasea ve kontrolsüz şeker hastalığı olanlarda arpacık daha sık ve tekrarlayıcı olabilir.

Arpacık nasıl geçer? Evde yapılabilecekler

• Ilık kompres: Temiz bir bezi ılık (sıcak değil) suyla ıslatıp kapalı göze 10–15 dakika tutun. Günde 3–4 kez tekrarlayın. Bu uygulama tıkanan bezin açılmasına ve iltihabın boşalmasına yardımcı olur.
• Sıkmayın, patlatmayın: Arpacığı sıkmak iltihabın kapağın derinlerine yayılmasına neden olabilir.
• Makyaj ve lensten uzak durun: Arpacık geçene kadar göz makyajı yapmayın, kontakt lens yerine gözlük kullanın.
• Kapak hijyeni: Kirpik diplerini hekimin önerdiği bir kapak temizleme ürünü ya da sulandırılmış bebek şampuanıyla nazikçe temizlemek iyileşmeye ve tekrarı önlemeye yardımcı olabilir.

Arpacık genellikle bu önlemlerle birkaç gün içinde açılır ve 1–2 hafta içinde tamamen iyileşir.

Ne zaman göz doktoruna gitmeli?

• Bir haftaya rağmen şişlik küçülmüyor ya da büyüyorsa
• Kızarıklık ve şişlik kapağın tamamına, yanağa ya da göz çevresine yayılıyorsa
• Ateş varsa
• Görmede bulanıklık olduysa
• Arpacıklar sık sık tekrarlıyorsa

Bu durumlarda hekim antibiyotikli pomad ya da damla, gerekirse ağızdan antibiyotik önerebilir. Kendiliğinden açılmayan arpacıklar küçük bir işlemle boşaltılabilir. Antibiyotikleri hekim önerisi olmadan kullanmayın.

Arpacık ile şalazyon arasındaki fark

Arpacık iyileştikten sonra geride sert, ağrısız bir şişlik kalırsa bu şalazyona dönüşmüş olabilir. Ayrıntılar için şalazyon yazımıza bakabilirsiniz. Uzun süre geçmeyen şalazyonlar göz hekimi tarafından iğne ya da küçük bir cerrahi işlemle tedavi edilir. İzmir'de göz kapağı hastalıklarıyla ilgilenen hekimleri Okuloplasti sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Arpacık bulaşıcı mı?

Arpacık gribi gibi bulaşıcı sayılmaz. Ancak iltihaptaki bakteriler elle ya da ortak kullanılan havlu ve makyaj malzemeleriyle taşınabilir. Havlu ve yastık kılıfınızı ayırmanız, ellerinizi sık yıkamanız yeterlidir.

Arpacık ne kadar sürede geçer?

Çoğu arpacık ılık kompresle birkaç gün içinde açılır ve 1–2 hafta içinde iyileşir.

Arpacık için çay poşeti kullanılır mı?

Önemli olan sıcaklıktır. Temiz, ılık bir bez yeterlidir. Göze temas eden her şeyin temiz olması ve fazla sıcak olmaması gerekir.

Çocuklarda arpacık tehlikeli mi?

Çocuklarda da çoğu zaman zararsızdır ve aynı şekilde ılık kompresle geçer. Ancak kapakta yaygın şişlik, kızarıklık ya da ateş varsa beklemeden hekime başvurulmalıdır.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.