Gözde Uçuşan Cisimler (Sinek Uçuşması): Ne Zaman Tehlikeli?

Açık renkli bir duvara ya da mavi gökyüzüne bakarken gözünüzün önünde süzülen küçük noktalar, iplikçikler ya da örümcek ağına benzer gölgeler mi görüyorsunuz? Halk arasında "sinek uçuşması" denen bu şikâyet çok yaygındır ve çoğu zaman zararsızdır. Ama aniden başlayan uçuşmalar, arkasında acil tedavi gerektiren bir retina sorunu olabileceği için ciddiye alınmalıdır.

Gözde uçuşan cisimler neden olur?

Gözün içi, vitreus denen berrak ve jöle kıvamında bir sıvıyla doludur. Yaş ilerledikçe bu jöle yapısı sıvılaşır ve içindeki ince lifler kümelenir. Bu kümeler retinaya gölge düşürür ve biz bunları gözün önünde yüzen noktalar ya da iplikler olarak görürüz. Göz hareket ettikçe cisimler de hareket eder, bakışı sabitleyince yavaşça süzülür.

Uçuşan cisimler 50 yaş sonrasında ve miyopu olanlarda daha sık görülür. Miyop gözlerde vitreus daha erken yaşta değişebilir. Ayrıntılar için Miyop nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Arka vitreus dekolmanı nedir?

Yaşla birlikte vitreus jölesi büzülür ve bir noktada retinadan ayrılır. Buna arka vitreus dekolmanı denir ve çoğu insanda ileri yaşlarda kendiliğinden gerçekleşir. Genellikle aniden artan uçuşmalar ve bazen ışık çakmalarıyla fark edilir. Çoğu zaman zararsızdır. Ancak jöle retinadan ayrılırken bazı kişilerde retinayı çekerek yırtabilir. Bu yüzden yeni başlayan uçuşmalarda gözün mutlaka muayene edilmesi gerekir.

Hangi durumlarda acil göz muayenesi gerekir?

Aşağıdaki belirtilerden biri varsa aynı gün bir göz hekimine ya da acil servise başvurun:

• Aniden başlayan ya da aniden çok artan uçuşan cisimler ("is serpilmiş gibi" çok sayıda nokta)
• Özellikle karanlıkta, gözün kenarında ışık çakmaları
• Görme alanının bir kenarından perde ya da gölge iner gibi kararma
• Görmede ani azalma

Bu belirtiler retina yırtığı ya da retina dekolmanına işaret edebilir. Erken yakalanan retina yırtıkları çoğu zaman muayenehanede lazerle kapatılabilir. Dekolman geliştiyse ameliyat gerekir ve ne kadar erken müdahale edilirse görmenin korunma şansı o kadar yüksektir.

Muayenede ne yapılır?

Göz hekimi göz bebeğini büyüten damlalar damlatır ve retinanın kenarları dahil tamamını inceler. Büyütücü damlalar birkaç saat boyunca yakını görmeyi bulanıklaştırıp ışığa hassasiyeti artırdığı için muayeneye araç kullanarak gitmemeniz ve mümkünse yanınızda biri olması önerilir.

Uçuşan cisimler tedavi edilir mi?

Zararsız uçuşan cisimlerin çoğu tedavi gerektirmez. Zamanla küçülür, görme ekseninden uzaklaşır ya da beyin onları görmezden gelmeyi öğrenir. Günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyen, uzun süredir var olan yoğun uçuşmalarda nadiren lazer ya da vitrektomi ameliyatı gibi seçenekler değerlendirilebilir. Bu işlemlerin de riskleri olduğu için karar dikkatle verilir. İzmir'de retina alanında çalışan hekimleri Retina Hastalıkları sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Gözde uçuşan cisimler kalıcı mı?

Çoğu kalıcıdır ama zamanla daha az fark edilir hâle gelir. Beyin bu gölgelere alışır ve günlük yaşamda dikkat çekmez olurlar.

Uçuşan cisimler körlük yapar mı?

Uçuşan cisimlerin kendisi körlük yapmaz. Ancak aniden başlayan uçuşmalar retina yırtığı ya da dekolmanının belirtisi olabileceği için muayene gerektirir.

Göz damlası uçuşan cisimleri geçirir mi?

Uçuşan cisimleri eriten ya da yok eden kanıtlanmış bir göz damlası yoktur.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.