Glokom (Göz Tansiyonu) Nedir? Belirtileri, Risk Grupları ve Tedavisi

Glokom, halk arasındaki adıyla göz tansiyonu, "sessiz hırsız" diye anılır. Çünkü en sık görülen tipi uzun yıllar hiçbir belirti vermeden görme sinirine zarar verir ve kişi çoğu zaman ancak görme alanının belirgin kısmını kaybettiğinde fark eder. Kaybedilen görme geri gelmez. Ama erken yakalandığında hastalığın ilerlemesi büyük ölçüde durdurulabilir.

Glokom nedir?

Glokom, görme sinirinin (optik sinir) zamanla hasar gördüğü bir hastalık grubudur. Hasarın en önemli nedeni göz içi basıncının, yani göz tansiyonunun, sinirin dayanabileceğinden yüksek olmasıdır. Gözün içinde sürekli üretilip boşaltılan bir sıvı vardır. Bu sıvının boşalması zorlaştığında basınç yükselir.

Göz tansiyonu genellikle 10–21 mmHg arasında normal kabul edilir (ayrıntılar: Göz tansiyonu kaç olmalı?). Ancak bazı kişilerde basınç normal sınırlarda olduğu hâlde glokom gelişebilir (normal basınçlı glokom), bazılarında ise basınç yüksek olduğu hâlde sinir uzun süre sağlam kalabilir. Bu yüzden tanı yalnızca basınç ölçümüyle konmaz.

Glokomun türleri ve belirtileri

Açık açılı glokom

En sık görülen tiptir. Yıllar içinde yavaş ilerler, ağrı ya da kızarıklık yapmaz. Görme alanı kenarlardan sessizce daralır. Merkezi görme uzun süre korunduğu için kişi okumaya ve televizyon izlemeye devam eder, kaybı fark etmez.

Dar açılı (kapalı açılı) glokom krizi

Gözün içindeki sıvının boşaldığı açı aniden kapanırsa basınç çok hızlı yükselir. Şiddetli göz ve baş ağrısı, gözde kızarıklık, bulanık görme, ışıkların etrafında renkli halkalar, bulantı ve kusma görülebilir. Bu acil bir durumdur. Beklemeden bir göz hekimine ya da acil servise başvurulmalıdır.

Kimler risk altında?

• 40 yaş üstündekiler. Risk yaşla birlikte artar.
• Ailesinde glokom olanlar
• Yüksek miyopisi olanlar (açık açılı glokom) ve yüksek hipermetropisi olanlar (dar açılı glokom)
• Uzun süre kortizonlu ilaç (damla, sprey ya da hap) kullananlar
• Daha önce göz yaralanması geçirmiş olanlar
• İnce korneası olanlar

Bu gruptaysanız şikâyetiniz olmasa da düzenli göz tansiyonu ve görme siniri kontrolü yaptırmanız önerilir.

Glokom nasıl teşhis edilir?

Tanı için birkaç muayene birlikte değerlendirilir: göz tansiyonu ölçümü, görme sinirinin muayenesi, görme alanı testi, gözün ön açısının incelenmesi, kornea kalınlığı ölçümü ve sinir liflerini ölçen OCT taraması. Bu testler ağrısızdır. Tanı konduktan sonra da hastalığın seyrini izlemek için düzenli aralıklarla tekrarlanır.

Glokom nasıl tedavi edilir?

• Göz damlaları: Tedavi çoğunlukla göz tansiyonunu düşüren damlalarla başlar. Damlalar ömür boyu ve her gün düzenli kullanılmalıdır. Şikâyet olmadığı için bırakmak glokomda en sık yapılan hatadır.
• Lazer tedavisi: Bazı hastalarda sıvının boşalmasını kolaylaştıran lazer işlemleri damla ihtiyacını azaltabilir. Dar açılı glokomda lazerle yapılan küçük bir açıklık krizi önlemeye yardımcı olur.
• Cerrahi: Damla ve lazerle basınç kontrol altına alınamıyorsa sıvıya yeni bir boşalma yolu açan ameliyatlar yapılır.

İzmir'de glokom alanında çalışan hekimleri Glokom (Göz Tansiyonu) sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Göz tansiyonu ile kan basıncı aynı şey mi?

Hayır. Göz tansiyonu gözün içindeki sıvı basıncıdır ve kan basıncından bağımsızdır. Tansiyon hastası olmak glokom olacağınız anlamına gelmez, ancak her iki durumun da düzenli takibi önemlidir.

Glokomda kaybedilen görme geri gelir mi?

Hayır, görme sinirindeki hasar kalıcıdır. Tedavinin amacı kalan görmeyi korumaktır. Bu yüzden erken tanı çok önemlidir.

Glokom körlüğe yol açar mı?

Tedavi edilmezse glokom ciddi görme kaybına ve körlüğe yol açabilir. Erken tanı konup tedaviye düzenli uyan hastaların büyük çoğunluğu ömür boyu işlevsel görmesini korur.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.