Göz Tansiyonu Kaç Olmalı? Normal Değerler ve Ölçüm

Göz muayenesinden sonra "tansiyonunuz 18" ya da "biraz yüksek, takip edelim" dendiyse aklınıza ilk gelen soru muhtemelen şudur: göz tansiyonu kaç olmalı? Bu yazıda normal değerleri, ölçümün nasıl yapıldığını, tek bir sayının neden her şeyi anlatmadığını ve hangi durumlarda tedavi gerektiğini anlattık.

Normal göz tansiyonu kaç?

Göz içi basıncı milimetre cıva (mmHg) ile ölçülür. Genel olarak 10–21 mmHg arası normal kabul edilir. Ortalama değer 15–16 mmHg civarındadır. Ancak bu aralık bir istatistiktir, herkes için geçerli bir kural değildir:

• Bazı kişilerde basınç 21'in üzerinde olduğu hâlde görme siniri yıllarca sağlam kalır. Buna oküler hipertansiyon denir.
• Bazı kişilerde ise basınç normal aralıkta olduğu hâlde glokom gelişebilir. Buna normal basınçlı glokom denir.

Bu yüzden göz tansiyonu tek başına değil, görme sinirinin durumu ve görme alanı testleriyle birlikte değerlendirilir. Glokom hakkında ayrıntılı bilgi için Glokom (göz tansiyonu) nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Göz tansiyonu nasıl ölçülür?

• Hava üflemeli (non-kontakt) tonometre: Göze kısa bir hava üflenir. Hızlı bir tarama yöntemidir.
• Aplanasyon tonometrisi: Uyuşturucu damla ve boyadan sonra biyomikroskopa bağlı bir uçla korneaya hafifçe dokunularak ölçülür. En güvenilir yöntem kabul edilir.
• El tipi tonometreler: Çocuklarda ve yatan hastalarda kullanılabilir.

Ölçümü etkileyen faktörler

• Kornea kalınlığı: İnce korneada basınç olduğundan düşük, kalın korneada yüksek ölçülebilir. Bu yüzden glokom şüphesinde kornea kalınlığı da ölçülür (pakimetri).
• Günün saati: Göz tansiyonu gün içinde değişir, çoğu kişide sabah saatlerinde daha yüksektir. Gerekirse günün farklı saatlerinde ölçüm yapılır.
• Göz kırpma, gözü sıkma ve nefes tutma ölçümü geçici olarak yükseltebilir.
• Kortizonlu ilaçlar (damla, sprey, krem ya da hap) bazı kişilerde göz tansiyonunu yükseltebilir. Kullandığınız ilaçları hekiminize söyleyin.

Göz tansiyonu yüksek çıkarsa ne olur?

Tek bir yüksek ölçüm glokom anlamına gelmez. Hekim genellikle şu değerlendirmeleri yapar:

• Ölçümün tekrarlanması ve kornea kalınlığı ölçümü
• Görme sinirinin muayenesi ve OCT ile sinir lifi tabakasının ölçülmesi
• Görme alanı testi
• Gözün ön açısının incelenmesi (gonyoskopi)

Sonuçlara göre ya düzenli takip önerilir ya da tedaviye başlanır. Tedavide her hasta için ayrı bir hedef basınç belirlenir. Yani "kaç olmalı" sorusunun cevabı glokomu olan bir hasta için kişiye özeldir. İzmir'de glokom alanında çalışan hekimleri Glokom sayfamızda bulabilirsiniz.

Göz tansiyonunu kimler ölçtürmeli?

• 40 yaş üstündeki herkes, düzenli göz muayenelerinde
• Ailesinde glokom olanlar, daha erken yaşta ve daha sık
• Yüksek miyopisi ya da hipermetropisi olanlar
• Uzun süre kortizon kullananlar
• Şeker hastalığı olanlar

Sık sorulan sorular

Göz tansiyonu 22 yüksek mi?

22 mmHg normal aralığın hafif üzerindedir. Tek başına glokom anlamına gelmez. Kornea kalınlığı, görme siniri ve görme alanıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Göz tansiyonu ile kan tansiyonu ilişkili mi?

Doğrudan ilişkili değildir. Göz tansiyonu gözün içindeki sıvı basıncıdır. Ancak çok düşük ya da düzensiz kan basıncı, görme sinirinin beslenmesini etkileyerek bazı glokom tiplerinde rol oynayabilir.

Göz tansiyonu belirti verir mi?

Yavaş yükselen göz tansiyonu genellikle hiçbir belirti vermez. Ani ve çok yüksek artışlar ise (göz tansiyonu krizi) şiddetli ağrı, kızarıklık, bulanık görme ve bulantıya yol açar ve acildir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.