Göz Kuruluğu: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Seçenekleri

Gözlerinizde yanma, batma, kum kaçmış gibi bir his var; gün sonunda ekrana bakmak zorlaşıyor ve bazen de gözleriniz tuhaf şekilde sulanıyorsa göz kuruluğu yaşıyor olabilirsiniz. Göz kuruluğu çok yaygın bir sorundur ve ekran başında geçen saatler arttıkça daha da sık görülüyor. İyi haber şu: çoğu kişide basit düzenlemeler ve doğru damla seçimiyle belirgin şekilde hafifletilebiliyor.

Göz kuruluğu nedir?

Gözün yüzeyini, her göz kırpışta yenilenen ince bir gözyaşı tabakası korur. Bu tabaka su, yağ ve mukus katmanlarından oluşur. Gözyaşı yeterli miktarda üretilmediğinde ya da kalitesi bozulup çok hızlı buharlaştığında göz yüzeyi kurur ve tahriş olur. Buna göz kuruluğu denir.

En sık neden, göz kapağı kenarındaki yağ bezlerinin (meibom bezleri) tıkanması ya da iyi çalışmamasıdır. Gözyaşının yağ katmanı eksik kalınca gözyaşı çabuk buharlaşır.

Göz kuruluğunun belirtileri

• Yanma, batma, kum ya da toz kaçmış hissi
• Kızarıklık
• Gün içinde dalgalanan, göz kırpınca düzelen bulanık görme
• Ekran ve okuma sırasında çabuk yorulma
• Kontakt lensleri takmakta zorlanma
• Rüzgârda ya da klimalı ortamda aşırı sulanma

Sulanma, kuruluğun şaşırtıcı ama sık bir belirtisidir. Tahriş olan göz, kalitesiz ve çabuk akan bir refleks gözyaşı üretir. Bu gözyaşı yüzeyi korumaya yetmez.

Göz kuruluğu neden olur?

• Uzun süre ekran kullanımı ve buna bağlı az göz kırpma
• Klima, kalorifer, rüzgâr ve düşük nem
• Kontakt lens kullanımı
• Yaş. Özellikle kadınlarda menopoz sonrası daha sık görülür.
• Kapak kenarı iltihabı (blefarit) ve meibom bezi tıkanıklığı
• Alerji ilaçları, bazı tansiyon ve antidepresan ilaçları gibi ilaçlar
• Sjögren sendromu ve romatoid artrit gibi bazı romatizmal hastalıklar
• Lazer ile numara düzeltme ameliyatı sonrası dönem

Göz kuruluğuna iyi gelen günlük alışkanlıklar

• 20-20-20 kuralı: Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzağa bakın ve bilinçli olarak birkaç kez tam göz kırpın.
• Ekran konumu: Ekranı göz hizasının biraz altına yerleştirin. Aşağı bakarken gözün açık kalan yüzeyi küçülür.
• Hava akımından korunun: Klima ve fan üflemesini doğrudan yüzünüze yönlendirmeyin. Kışın ortam nemlendiricisi işe yarayabilir.
• Kapak bakımı: Hekiminizin önerisiyle yapılan ılık kompres ve kapak kenarı temizliği tıkanan yağ bezlerinin açılmasına yardımcı olur.
• Su için, sigaradan uzak durun.

Göz kuruluğu tedavisi

Hafif kuruluklarda suni gözyaşı damlaları çoğu zaman yeterlidir. Piyasada çok sayıda ürün vardır. İçerikleri ve kıvamları farklıdır, bu yüzden size uygun olanı bulmak biraz deneme gerektirebilir. Sık kullanımda koruyucusuz ürünler gözü daha az tahriş eder.

Şikâyetler sürüyorsa göz hekimi kuruluğun nedenini araştırır. Gözyaşı miktarını ve kalitesini ölçen testler yapılabilir. Nedene göre iltihabı azaltan reçeteli damlalar, kapak tedavileri ya da gözyaşının göz yüzeyinde daha uzun kalmasını sağlayan küçük tıkaçlar (punktum tıkacı) gibi seçenekler değerlendirilir. İzmir'de bu alanda çalışan hekimleri Göz Kuruluğu Tedavisi sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Göz kuruluğu kalıcı mı?

Göz kuruluğu çoğu kişide uzun süreli bir durumdur, ancak doğru bakım ve tedaviyle şikâyetler belirgin şekilde azaltılabilir. Çevresel nedenlere bağlı kuruluklar tetikleyici ortadan kalkınca düzelebilir.

Suni gözyaşı her gün kullanılabilir mi?

Evet, suni gözyaşları uzun süre güvenle kullanılabilir. Günde 4–6 kereden sık kullanılacaksa koruyucusuz ürün seçilmesi önerilir.

Göz kuruluğu görmeyi bozar mı?

Kuruluk gün içinde dalgalanan bulanıklığa yol açabilir. Ağır ve tedavi edilmeyen kuruluk kornea yüzeyine zarar verebileceği için şikâyetler sürüyorsa göz hekimine başvurulmalıdır.

İlgili yazı: Göz seğirmesi neden olur?

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.