Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı: Bebeklerde ve Yetişkinlerde Belirtiler ve Tedavi

Gözden sürekli yaş gelmesi, sabahları kirpiklerin yapışması ya da bebeğinizin bir gözünün hep sulu olması gözyaşı kanalı tıkanıklığının belirtisi olabilir. Bebeklerde çok sık görülür ve çoğu zaman kendiliğinden açılır. Yetişkinlerde ise genellikle tedavi gerektirir. Bu yazıda her iki durumu da ayrı ayrı anlattık.

Gözyaşı nereye gider?

Gözyaşı, göz yüzeyini ıslattıktan sonra gözün iç köşesindeki iki küçük delikten (gözyaşı noktaları) toplanır. İnce kanallardan geçip gözyaşı kesesine, oradan da burun içine boşalır. Ağladığımızda burnumuzun akması bu yüzdendir. Bu yolun herhangi bir yerinde tıkanıklık olursa gözyaşı boşalamaz ve yanaktan akar.

Bebeklerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı

Yenidoğanlarda gözyaşı kanalının burna açılan ucundaki ince zar doğumda henüz açılmamış olabilir. Bu durum oldukça yaygındır. Belirtiler genellikle ilk haftalarda başlar:

• Bebek ağlamadığı hâlde bir ya da iki gözden sürekli yaş gelmesi
• Kirpiklerde sarı, yapışkan akıntı ve sabahları kirpiklerin yapışması
• Göz beyazında belirgin kızarıklık olmaması

İyi haber: Bu tıkanıklıkların büyük çoğunluğu ilk yaş içinde kendiliğinden açılır. Hekim genellikle gözün iç köşesine, burun kemiğinin yanına yapılan hafif bir masaj önerir ve nasıl yapılacağını gösterir. Akıntı fazlaysa ılık suyla ıslatılmış temiz pamukla içten dışa doğru temizlik yapılır. Gerekirse kısa süreli antibiyotikli damla verilebilir.

Tıkanıklık ilk yaşın sonunda hâlâ devam ediyorsa, kanalın ince bir sondayla açılması (sondalama) gibi basit işlemler değerlendirilir.

Hemen hekime başvurun: Gözün iç köşesinde kızarık, ağrılı ve şiş bir kabarıklık oluştuysa, bebekte ateş varsa ya da göz bebeği bulanık görünüyorsa. Bebeklerde sulanma nadiren doğuştan göz tansiyonunun belirtisi olabilir. Işıktan kaçma ve göz bebeğinde büyüme de eşlik ediyorsa beklemeden değerlendirilmelidir.

Yetişkinlerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı

Yetişkinlerde tıkanıklık çoğunlukla yaşla birlikte kanalın daralmasına bağlıdır ve kadınlarda daha sık görülür. Kronik sinüzit, burun ve yüz yaralanmaları ve bazı ilaçlar da tıkanıklığa yol açabilir. Belirtiler:

• Özellikle rüzgârda ve soğukta artan sürekli sulanma
• Kirpiklerde akıntı, tekrarlayan göz iltihapları
• Gözün iç köşesinde şişlik. Kızarık ve ağrılıysa gözyaşı kesesi iltihabı olabilir ve hemen tedavi gerektirir.

Yetişkinlerde sulanmanın her zaman tıkanıklıktan olmadığını da bilmek gerekir. Göz kuruluğu refleks olarak aşırı sulanmaya yol açabilir. Göz kapağının dışa ya da içe dönmesi de gözyaşının yolunu bozabilir. Hekim, kanala serum vererek tıkanıklığın yerini ve derecesini belirler.

Yetişkinlerde tedavi: DSR ameliyatı

Kalıcı tıkanıklıklarda en sık uygulanan tedavi dakriyosistorinostomidir (DSR). Bu ameliyatta gözyaşı kesesi ile burun boşluğu arasında yeni bir geçit oluşturulur. Ameliyat cilt üzerinden küçük bir kesiyle ya da burun içinden, dışarıda iz bırakmadan (endoskopik) yapılabilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna hekim karar verir. İzmir'de gözyaşı yolları ve göz kapağı cerrahisiyle ilgilenen hekimleri Okuloplasti sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Bebeklerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı ne zaman açılır?

Büyük çoğunluğu ilk yaş içinde kendiliğinden açılır. İlk yaşın sonunda devam ediyorsa hekim sondalama gibi işlemleri değerlendirir.

Gözyaşı kanalı masajı nasıl yapılır?

Masaj gözün iç köşesine, burun kemiğinin yanına hafif bastırarak yapılır. Doğru yöntemi ve sıklığı bebeğinizi muayene eden hekimden öğrenmeniz gerekir.

Gözyaşı kanalı tıkanıklığı ilaçla geçer mi?

Antibiyotikli damlalar enfeksiyonu ve akıntıyı kontrol eder, ancak tıkanıklığı açmaz. Yetişkinlerdeki kalıcı tıkanıklık genellikle cerrahi tedavi gerektirir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.