Kontakt Lens Kullanımı: Takma, Çıkarma ve Hijyen Kuralları

Kontakt lensler milyonlarca kişiye gözlüksüz net görme sağlıyor. Ama göze doğrudan temas eden tıbbi cihazlar oldukları için kurallara uyulmadığında ciddi enfeksiyonlara yol açabilirler. Bu yazıda lens türlerini, güvenli kullanımın altın kurallarını ve lensi hemen çıkarmanızı gerektiren belirtileri anlattık.

Kontakt lens türleri

• Günlük kullan-at lensler: Her gün yeni bir çift takılır, akşam atılır. Solüsyon ve kap gerekmediği için en hijyenik seçenektir.
• İki haftalık ve aylık lensler: Her akşam çıkarılıp solüsyonda saklanır, belirtilen süre sonunda değiştirilir.
• Torik lensler: Astigmatı düzeltmek için tasarlanmıştır.
• Multifokal lensler: 40 yaş sonrası yakın görme zorluğu için uzak ve yakını birlikte düzeltmeyi hedefler.
• Sert gaz geçirgen ve skleral lensler: Keratokonus gibi düzensiz kornealarda daha net görme sağlar.
• Renkli lensler: Numarasız olsalar bile tıbbi cihazdır. Uygun ölçüde seçilmeli ve aynı hijyen kurallarıyla kullanılmalıdır.

İlk kez lens kullanacaksanız

Lens kullanmadan önce bir göz muayenesi olunmalıdır. Gözlük numarası ile lens numarası her zaman aynı değildir. Ayrıca korneanın eğimine uygun lens seçilmesi, göz kuruluğu ve kapak sorunlarının değerlendirilmesi gerekir. Takma, çıkarma ve bakımı mutlaka uygulamalı olarak öğrenin. Pratik bilgiler için ilk kez lens kullanımı rehberine bakabilirsiniz.

Güvenli lens kullanımının altın kuralları

1. Ellerinizi yıkayın ve kurulayın. Lensi takmadan ve çıkarmadan önce sabunla yıkayıp tüy bırakmayan bir havluyla kurulayın.
2. Lens asla suyla temas etmemeli. Musluk suyu, şişe suyu ya da tükürükle lens ve kap yıkanmaz. Suda bulunan bazı mikroorganizmalar (Acanthamoeba) çok ciddi kornea enfeksiyonlarına yol açabilir.
3. Lensle yüzmeyin, duş almayın. Havuza ve denize lensle girmeyin. Gerekirse günlük lens ve su geçirmez yüzücü gözlüğü kullanıp ardından lensi atın.
4. Lensle uyumayın. Hekiminiz özellikle onaylamadıysa kısa uykular dahil lensle uyumayın. Enfeksiyon riski belirgin şekilde artar.
5. Solüsyonu her seferinde tazeleyin. Kaptaki eski solüsyonun üzerine ekleme yapmayın.
6. Değiştirme süresine uyun. Aylık lensi "hâlâ iyi" diye fazladan kullanmayın. Süre, lensin açıldığı günden başlar.
7. Lens kabını da değiştirin. Kabı her gün boşaltıp kurumaya bırakın, düzenli olarak yenisiyle değiştirin.
8. Makyaj sırası: Önce lensi takın, sonra makyaj yapın. Akşam önce lensi çıkarın, sonra makyajı temizleyin.
9. Yedek gözlük bulundurun. Gözünüz tahriş olduğunda lense ara verebilmeniz için güncel bir gözlüğünüz olsun.

Lensi hemen çıkarın, hekime başvurun

• Gözde ağrı, belirgin kızarıklık
• Işığa karşı hassasiyet
• Bulanık görme
• Akıntı ya da sürekli sulanma

Bu belirtiler kornea enfeksiyonunun işareti olabilir. Lensi çıkarın ve aynı gün bir göz hekimine başvurun. Lensi ve kabı atmayın, hekiminiz inceleme için isteyebilir. Ayrıntılar göz ağrısı yazımızda.

Lens mi, gözlük mü, lazer mi?

Lens, gözlüğe göre daha geniş görüş alanı sağlar ve spor için pratiktir, ama bakım ve hijyen disiplini gerektirir. Göz kuruluğu olanlarda lens konforu azalabilir. Kalıcı bir çözüm düşünenler için lazer göz ameliyatı yazımıza bakabilirsiniz. Çocuklarda miyopinin ilerlemesini yavaşlatmak için kullanılan özel lensler de vardır. Çocuklarda miyopi yazımızda anlattık.

Sık sorulan sorular

Kontakt lens günde kaç saat takılabilir?

Lens türüne ve gözün toleransına göre değişir. Birçok kişi için günde 8–12 saat uygundur. Gözde kuruluk ya da kızarıklık hissederseniz lensi daha erken çıkarın. Kendi süreniz için hekiminize danışın.

Lensle uyursam ne olur?

Lensle uyumak korneaya giden oksijeni azaltır ve enfeksiyon riskini belirgin şekilde artırır. Yanlışlıkla lensle uyuduysanız lensi çıkarın, gözünüzü dinlendirin. Ağrı ya da kızarıklık olursa hekime başvurun.

Renkli lens için göz muayenesi gerekir mi?

Evet. Numarasız renkli lensler de tıbbi cihazdır. Göze uygun ölçüde olmayan lensler kornea hasarına ve enfeksiyona yol açabilir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.