Pterjium ve Pinguekula: Göz Akındaki Et Beni Neden Olur?

Göz akında, genellikle burun tarafında sarımsı bir kabarıklık ya da korneaya doğru uzanan pembe, üçgen biçimli bir doku fark ettiyseniz bu pinguekula ya da pterjium olabilir. İkisi de güneşin, rüzgârın ve tozun etkisiyle ilişkilidir. Güneşli bir kıyı kenti olan İzmir'de, özellikle denizde, tarlada ve açık havada çalışanlarda sık görülür.

Pinguekula nedir?

Pinguekula, göz akını örten zarda (konjonktiva) oluşan, sarımsı-beyaz, hafif kabarık bir lekedir. Çoğunlukla korneanın yanında, burun tarafında görülür. Korneanın üzerine büyümez. Genellikle zararsızdır, ancak zaman zaman iltihaplanarak kızarıklık, batma ve kuruluk hissi yapabilir.

Pterjium nedir?

Pterjium ("et beni" olarak da bilinir), konjonktivadan korneanın üzerine doğru büyüyen, kanat ya da üçgen biçimli, damarlı bir dokudur. Çoğunlukla burun tarafından başlar. Küçükken yalnızca görünüm ve tahriş sorunu yaratır. Büyüyüp korneanın merkezine doğru ilerlediğinde astigmata ve görme bozukluğuna yol açabilir.

Neden olur?

Her ikisinin de en önemli nedeni uzun süre güneşin ultraviyole (UV) ışınlarına maruz kalmaktır. Rüzgâr, toz, kum ve kuru hava da katkıda bulunur. Balıkçılar, çiftçiler, inşaat işçileri, denizciler ve sörf gibi su sporlarıyla uğraşanlarda daha sık görülür. Genetik yatkınlığın da rol oynadığı düşünülüyor.

Belirtileri

• Göz akında görünür leke ya da doku
• Kızarıklık, özellikle güneş ve rüzgârdan sonra artan
• Batma, kum kaçmış hissi, kuruluk
• Pterjium büyüdükçe bulanık görme ve astigmat artışı

Tedavi

• Koruyucu önlemler: UV400 korumalı güneş gözlüğü (tercihen yüzü saran modeller) ve geniş kenarlı şapka kullanmak
• Suni gözyaşı: Kuruluk ve tahrişi azaltır.
• Kısa süreli iltihap giderici damlalar: Kızarıklık ataklarında hekim önerisiyle kullanılabilir.
• Cerrahi: Pterjium görmeyi etkileyecek kadar büyüdüyse, astigmat yaptıysa ya da belirgin şikâyete yol açıyorsa ameliyatla alınır. Tekrarlama riskini azaltmak için genellikle hastanın kendi göz zarından alınan küçük bir parça (konjonktival otogreft) yerine dikilir ya da yapıştırılır. Buna rağmen pterjium bir kısım hastada tekrarlayabilir. Ameliyat sonrası güneşten korunmak bu yüzden özellikle önemlidir.

Pinguekula ise çoğunlukla ameliyat gerektirmez. İzmir'deki göz hekimlerini doktor listemizde bulabilirsiniz.

Ne zaman hekime gitmeli?

Göz akında yeni bir leke fark ettiğinizde, lekenin büyüdüğünü, renginin değiştiğini ya da görmenizin etkilendiğini düşünüyorsanız bir göz muayenesi olun. Pterjium ve pinguekula dışında göz yüzeyinde farklı lezyonlar da olabileceği için ayrımı hekimin yapması gerekir.

Sık sorulan sorular

Pterjium kendiliğinden geçer mi?

Hayır. Pterjium kendiliğinden kaybolmaz. Güneşten korunmak büyümesini yavaşlatabilir, görmeyi etkileyen pterjium ameliyatla alınır.

Pterjium tekrar eder mi?

Ameliyattan sonra bir kısım hastada tekrarlayabilir. Kendi dokudan greft kullanılan yöntemler ve ameliyat sonrası güneşten korunma tekrar riskini azaltır.

Pinguekula tehlikeli mi?

Pinguekula genellikle zararsızdır ve korneaya büyümez. Tahriş ve kızarıklık yaptığında damlalarla rahatlatılır.

İlgili yazılar: Göz kuruluğu · Mavi ışık ve güneş koruması

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.