Blefarit (Göz Kapağı İltihabı): Belirtiler, Nedenler ve Kapak Bakımı

Sabahları kirpik diplerinde kabuklanma, göz kapağı kenarlarında kızarıklık, batma ve yanma hissi... Bu şikâyetlerin sık görülen nedenlerinden biri blefarit, yani göz kapağı kenarının iltihabıdır. Blefarit bulaşıcı değildir ve görmeye kalıcı zarar vermesi nadirdir, ancak çoğu zaman uzun süreli seyreder ve düzenli bakım gerektirir. Bu yazıda blefaritin nedenlerini, belirtilerini ve evde yapılabilecek kapak bakımını anlattık.

Blefarit nedir?

Blefarit, kirpiklerin çıktığı göz kapağı kenarının iltihaplanmasıdır. Genellikle iki gözü birlikte etkiler. Kısa sürede tamamen geçen bir hastalıktan çok, dönem dönem alevlenip sakinleşen, kronik bir durumdur. Bu yüzden amaç çoğu zaman tamamen yok etmek değil, şikâyetleri kontrol altında tutmaktır.

Türleri ve nedenleri

• Ön blefarit: Kirpik diplerini etkiler. Deride doğal olarak bulunan bakterilerin aşırı çoğalması ve kepeklenmeye benzer (seboreik) değişiklikler rol oynar. Kirpik diplerinde kabuk ve pullanma görülür.
• Arka blefarit (meibomian bez işlev bozukluğu): Kapak kenarında gözyaşının yağ tabakasını üreten küçük bezler (meibomian bezleri) tıkanır ya da salgıları koyulaşır. Gözyaşı hızlı buharlaşır ve göz kuruluğu belirtileri ortaya çıkar.
• Demodeks: Kirpik diplerinde yaşayan mikroskobik akarların sayısının artması, özellikle kirpiklerin dibinde silindir şeklinde kabuklarla kendini gösterebilir.

Rozasea (gül hastalığı), seboreik dermatit gibi cilt hastalıkları ve kontakt lens kullanımı blefarit riskini artırabilir.

Belirtiler

• Kapak kenarlarında kızarıklık ve şişlik
• Kirpik diplerinde kabuk, pul ya da yağlı görünüm, özellikle sabahları
• Gözde yanma, batma, kum kaçmış hissi ve kaşıntı
• Sulanma ya da tersine kuruluk hissi
• Işığa hassasiyet ve gün içinde değişen hafif bulanıklık
• Uzun süren olgularda kirpik dökülmesi ya da kirpiklerin yanlış yöne çıkması

Blefarit, göz kuruluğu ile sıklıkla birlikte görülür ve iki durum birbirini ağırlaştırabilir. Tıkanan bezler zamanla şalazyon ya da arpacık gelişimine de zemin hazırlayabilir.

Evde kapak bakımı

Blefarit tedavisinin temeli, her gün düzenli yapılan kapak hijyenidir. Şikâyetler geçtikten sonra da bakıma devam etmek alevlenmeleri azaltır.

1. Ilık kompres: Temiz bir bezi ılık suyla ıslatıp kapalı göz kapaklarının üzerine birkaç dakika koyun. Bez soğudukça yeniden ısıtın. Yakacak kadar sıcak olmamalıdır.
2. Hafif masaj: Kompresin ardından temiz parmak uçlarıyla üst kapağı aşağıya, alt kapağı yukarıya doğru, kirpik kenarına doğru nazikçe bastırarak masaj yapın.
3. Kapak kenarı temizliği: Hekiminizin önerdiği kapak temizleme solüsyonu ya da mendiliyle kirpik diplerini nazikçe silin. Gözün içine değil, kapak kenarına odaklanın.

Alevlenme dönemlerinde göz makyajına ara vermek, makyajı her akşam iyice temizlemek ve kontakt lens kullanımını hekime danışmak faydalı olur.

Hekim hangi tedavileri uygulayabilir?

Kapak bakımı yeterli olmadığında göz hekimi duruma göre şu seçenekleri değerlendirebilir:

• Göz kuruluğu belirtileri için suni gözyaşı damlaları
• Kapak kenarına uygulanan antibiyotikli merhemler
• Kısa süreli iltihap giderici damlalar (yalnız hekim kontrolünde)
• Meibomian bez işlev bozukluğunda ağızdan alınan bazı antibiyotikler
• Demodeks düşünülüyorsa buna yönelik kapak temizleme ürünleri
• Bazı merkezlerde bezlere yönelik ısı ya da yoğun darbeli ışık (IPL) uygulamaları

Kortizonlu damlalar uzun süre ve kontrolsüz kullanıldığında göz tansiyonunu yükseltebilir. Bu nedenle reçetesiz ya da eski reçeteyle damla kullanılmamalıdır.

İzmir'de göz kuruluğu ve kapak hastalıklarıyla ilgilenen hekimleri Göz Kuruluğu Tedavisi sayfamızda bulabilirsiniz.

Ne zaman beklemeden hekime gidilmeli?

• Belirgin göz ağrısı ya da görmede azalma
• Gözde yoğun kızarıklık ve ışığa aşırı hassasiyet
• Kapakta hızla büyüyen şişlik
• Tek taraflı, geçmeyen ve kirpik kaybıyla giden kapak kenarı değişiklikleri

Özellikle tek gözde uzun süredir geçmeyen, tedaviye yanıt vermeyen kapak kenarı değişiklikleri mutlaka bir göz hekimi tarafından değerlendirilmelidir.

Sık sorulan sorular

Blefarit bulaşıcı mı?

Hayır. Blefarit bir kapak kenarı iltihabıdır ve kişiden kişiye bulaşmaz. Yine de havlu ve göz makyajı malzemelerinin ortak kullanılmaması genel hijyen açısından doğrudur.

Blefarit tamamen geçer mi?

Blefarit çoğunlukla kronik seyreder. Düzenli kapak bakımıyla şikâyetler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir, ancak bakım bırakıldığında alevlenmeler tekrarlayabilir.

Blefarit görmeye zarar verir mi?

Çoğu kişide görmeyi kalıcı olarak etkilemez. Gün içinde değişen hafif bulanıklık yapabilir. Tedavi edilmeyen ağır olgularda kornea etkilenebileceği için düzenli takip önemlidir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Gözünüzde ağrı, görme azalması ya da geçmeyen kızarıklık varsa bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.