Gece Körlüğü: Karanlıkta Görememenin Nedenleri ve Çözümleri

Akşam karanlığında araba kullanmak eskisinden zor geliyorsa, loş bir restoranda menüyü seçemiyorsanız ya da sinemadan çıkarken gözlerinizin karanlığa alışması uzun sürüyorsa gece körlüğünden söz ediyor olabilirsiniz. Gece körlüğü tek başına bir hastalık değil, bir belirtidir. Nedeni çoğu zaman kolayca düzeltilebilir.

Gece körlüğü nedir?

Gece körlüğü (niktalopi), karanlıkta ve loş ışıkta görmenin normalden belirgin şekilde zayıf olmasıdır. Karanlıkta görmeyi retinadaki çubuk hücreler sağlar. Bu hücreleri ya da ışığın retinaya ulaşmasını etkileyen her durum gece görmeyi bozabilir.

Gece körlüğünün nedenleri

• Düzeltilmemiş miyopi: Karanlıkta göz bebeği büyüdüğü için küçük bir miyopi bile gece daha belirgin hâle gelir ("gece miyopisi"). Gündüz sorun olmayan -0,50 gibi bir numara gece sürüşünü zorlaştırabilir. Miyop nedir?
• Katarakt: Bulanıklaşan mercek ışığı dağıtır. Karşıdan gelen farlarda kamaşma ve gece görmede azalma sık görülür. Katarakt nedir?
• Glokom: İleri glokomda ve bazı glokom damlalarının etkisiyle karanlıkta görme zorlaşabilir.
• Şeker hastalığı: Retina hasarı gece görmeyi etkileyebilir. Diyabetik retinopati
• A vitamini eksikliği: Gelişmiş ülkelerde nadirdir. Emilim bozukluğu olanlarda, obezite ameliyatı geçirenlerde ve ağır beslenme bozukluklarında görülebilir.
• Retinitis pigmentosa: Kalıtsal, ilerleyici bir retina hastalığıdır. Genellikle gençlikte gece körlüğüyle başlar, zamanla görme alanı daralır. Ailede benzer şikâyet olanlarda retina muayenesi önemlidir.

A vitamini ve beslenme

Havuç, tatlı patates, ıspanak, yumurta ve karaciğer gibi besinler A vitamini ya da ön maddesi olan beta-karoten açısından zengindir. Ancak A vitamini eksikliği olmayan birinde fazladan havuç yemek ya da takviye almak gece görmeyi iyileştirmez. Yüksek doz A vitamini takviyesi zararlı da olabilir. Takviyeyi yalnızca hekim önerisiyle kullanın.

Gece sürüşü için pratik öneriler

• Gözlük numaranızı kontrol ettirin. Küçük bir numara farkı gece büyük fark yaratabilir.
• Yansıma önleyici (antirefle) kaplamalı camlar karşıdan gelen farların yarattığı parlamayı azaltabilir.
• Gece renkli ya da sarı "gece sürüş gözlükleri" kullanmayın. Göze ulaşan ışığı azaltırlar ve görmeyi iyileştirdiklerine dair kanıt yoktur.
• Ön camı içten ve dıştan temiz tutun, silecekleri düzenli değiştirin.
• Karşıdan gelen farlara doğrudan bakmayın, bakışınızı yolun sağ kenarına yöneltin.

Ne zaman göz hekimine gitmeli?

Gece görmeniz belirgin şekilde azaldıysa, zorlanma giderek artıyorsa ya da ailenizde gece körlüğü öyküsü varsa bir göz muayenesi olun. Nedenin büyük kısmı, yani gözlük numarası ve katarakt, kolayca tedavi edilebilir. İzmir'deki göz hekimlerini doktor listemizde bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Gece körlüğü tedavi edilir mi?

Nedenine bağlıdır. Gözlük numarası ve katarakta bağlı gece görme bozukluğu kolayca düzeltilebilir. A vitamini eksikliği takviyeyle düzelir. Kalıtsal retina hastalıklarında ise takip ve destekleyici yöntemler ön plandadır.

Havuç yemek gece körlüğüne iyi gelir mi?

Yalnızca A vitamini eksikliği varsa. Eksiklik yoksa fazladan havuç yemek gece görmeyi artırmaz.

Sarı camlı gece gözlüğü işe yarar mı?

Hayır. Renkli camlar göze ulaşan ışık miktarını azaltır. Gece sürüşünde görmeyi iyileştirdikleri gösterilmemiştir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.