Glokom Ameliyatı ve Lazer Tedavileri: Seçenekler ve Ameliyat Sonrası

Glokom (göz tansiyonu) tedavisinde ilk seçenek çoğunlukla damlalardır. Ancak damlalarla göz tansiyonu hedef değere indirilemiyorsa, hastalık ilerlemeye devam ediyorsa ya da damlalar düzenli kullanılamıyor veya tolere edilemiyorsa lazer ve ameliyat seçenekleri gündeme gelir. Bu yazıda glokom lazer tedavilerini ve ameliyat türlerini, amaçlarını ve ameliyat sonrası süreci anlattık.

Önce bilinmesi gereken: amaç nedir?

Glokomda göz siniri hasar görür ve bu hasar geri döndürülemez. Lazer ve ameliyatların amacı kaybedilen görmeyi geri getirmek değil, göz tansiyonunu düşürerek hastalığın ilerlemesini durdurmak ya da yavaşlatmaktır. Bu yüzden başarılı bir ameliyattan sonra görmenin daha iyi olmasını değil, korunmasını beklemek gerekir. Hastalığın temelleri için glokom nedir ve göz tansiyonu kaç olmalı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Lazer tedavileri

• Selektif lazer trabeküloplasti (SLT): Açık açılı glokomda, göz içi sıvının dışarı süzüldüğü kanal sistemine (trabeküler ağ) uygulanır ve sıvı akışını kolaylaştırır. Muayenehane koşullarında, damla ile uyuşturularak birkaç dakikada yapılır. Bazı hastalarda ilk tedavi olarak da seçilebilir. Etkisi zamanla azalabilir ve gerekirse tekrarlanabilir.
• Lazer iridotomi: Dar açılı glokomda ya da açının kapanma riski olan gözlerde, gözün renkli kısmında (iris) çok küçük bir delik açılır. Böylece sıvı için alternatif bir yol oluşur ve ani göz tansiyonu krizinin önlenmesi amaçlanır.
• Siklofotokoagülasyon: Göz içi sıvıyı üreten dokunun (siliyer cisim) bir kısmı lazerle etkisizleştirilerek sıvı üretimi azaltılır. Genellikle diğer yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda kullanılır.

Ameliyat seçenekleri

Trabekülektomi

Glokom cerrahisinde uzun yıllardır kullanılan temel ameliyattır. Gözün beyaz tabakasında (sklera) küçük bir kapakçıklı açıklık oluşturulur. Göz içi sıvı bu yoldan göz kapağının altında, gözün yüzeyini örten zarın (konjonktiva) altında oluşan küçük bir kabarcığa (bleb) süzülür ve buradan emilir. Yara iyileşmesinin kanalı kapatmasını önlemek için ameliyat sırasında bazı ilaçlar kullanılabilir.

Glokom drenaj implantları (tüp/valf)

İnce bir tüp göz içine yerleştirilir ve sıvıyı gözün arkasına, beyaz tabakanın üzerine dikilen küçük bir plakaya taşır. Daha önce ameliyat olmuş, trabekülektominin başarısız olduğu ya da başarısız olma riskinin yüksek olduğu gözlerde sıklıkla tercih edilir.

Minimal invaziv glokom cerrahisi (MIGS)

Çok küçük kesilerle yerleştirilen mikro implantlar ya da yapılan işlemlerle sıvı akışının kolaylaştırıldığı daha yeni yöntemlerdir. Genellikle hafif ve orta evre glokomda, çoğu zaman katarakt ameliyatıyla aynı seansta uygulanır. İyileşme daha hızlıdır, ancak tansiyonu düşürme gücü her hastada klasik ameliyatlar kadar olmayabilir.

Hangi yöntem kime uygun?

Seçim; glokomun tipine (açık açılı, dar açılı, doğuştan ya da başka bir hastalığa bağlı), evresine, hedeflenen göz tansiyonuna, daha önce yapılmış göz ameliyatlarına, kataraktın olup olmamasına ve hastanın genel durumuna göre hekim tarafından yapılır. Tek bir yöntem herkes için en iyisi değildir.

Ameliyat sonrası süreç

• İlk haftalarda kontroller sıktır. Bazı ameliyatlarda göz tansiyonunu ayarlamak için dikişlerin gevşetilmesi ya da ek küçük işlemler gerekebilir.
• Antibiyotikli ve iltihap giderici damlalar birkaç hafta ya da daha uzun kullanılır. Ameliyatlı gözde eski glokom damlalarına devam edilip edilmeyeceğine hekiminiz karar verir. Diğer gözün damlaları genellikle sürer.
• Gözü ovuşturmamak, bastırmamak ve ilk haftalarda ağır kaldırmamak, havuza girmemek önerilir.
• Görme ilk haftalarda geçici olarak bulanık olabilir.
• Ameliyat başarılı olsa bile bazı hastalarda zamanla yeniden damla gerekebilir. Glokom ömür boyu takip gerektiren bir hastalıktır.

Trabekülektomi ya da tüp ameliyatı olmuş kişilerde, yıllar sonra bile, gözde ağrı, kızarıklık, akıntı ya da görme azalması olursa enfeksiyon olasılığı nedeniyle beklemeden hekime başvurulmalıdır.

İzmir'de glokom tedavisiyle ilgilenen hekimleri Glokom (Göz Tansiyonu) Tedavisi sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Glokom ameliyatı görmeyi düzeltir mi?

Hayır. Glokomun yaptığı sinir hasarı geri dönmez. Ameliyatın amacı göz tansiyonunu düşürerek kalan görmeyi korumaktır.

Glokom ameliyatından sonra damla kullanmaya devam edecek miyim?

Bu kişiden kişiye değişir. Bazı hastalar damlasız kalabilirken, bazılarında hedef tansiyona ulaşmak için damlaya devam etmek ya da bir süre sonra yeniden başlamak gerekebilir.

Lazer tedavisi ameliyat yerine geçer mi?

Bazı hastalarda, özellikle erken evre açık açılı glokomda, lazer tek başına ya da damlalarla birlikte yeterli olabilir. Hastalık ilerlemişse ya da tansiyon yeterince düşmüyorsa ameliyat gerekebilir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Glokom tedavinizle ilgili kararları sizi takip eden göz hekimiyle birlikte veriniz.