Üveit (Göz İltihabı) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

"Göz iltihabı" denince çoğu kişinin aklına göz nezlesi gelir. Oysa gözün iç katmanlarını etkileyen ve görmeyi tehdit edebilen daha ciddi bir iltihap türü vardır: üveit. Üveit, gözün orta katmanı olan uveanın iltihabıdır. Erken tanı ve düzenli tedaviyle çoğu zaman kontrol altına alınabilir. Bu yazıda üveitin türlerini, belirtilerini, nedenlerini ve tedavisini anlattık.

Uvea nedir, üveit nerede olur?

Uvea, gözün beyaz dış duvarı ile en içteki retina arasında kalan, damardan zengin katmandır. Üç bölümü vardır: gözün renkli kısmı olan iris, göz içi sıvıyı üreten siliyer cisim ve retinayı besleyen koroid. İltihabın yerine göre üveit dörde ayrılır:

• Ön üveit: İris ve çevresini etkiler. En sık görülen türdür.
• Ara üveit: Göz içi jeli (vitreus) ve çevresini etkiler.
• Arka üveit: Koroid ve retinayı etkiler. Görme için en riskli türlerden biridir.
• Panüveit: Tüm katmanları birlikte etkiler.

Belirtiler

• Gözde kızarıklık. Çoğu zaman renkli tabakanın çevresinde yoğunlaşır.
• Göz ağrısı
• Işığa karşı belirgin hassasiyet
• Bulanık görme
• Uçuşan cisimler. Özellikle ara ve arka üveitte görülür.

Ön üveit genellikle ağrılı ve kırmızı bir gözle başlar. Arka üveit ise gözde hiç kızarıklık olmadan yalnız görme bulanıklığı ve uçuşan cisimlerle ortaya çıkabilir.

Göz nezlesinden farkı

Göz nezlesi (konjonktivit) gözün en dış zarını etkiler. Genellikle çapak, sulanma ve batma yapar, görme çoğu zaman bozulmaz. Üveitte ise ağrı, ışık hassasiyeti ve görme bulanıklığı öne çıkar, çapak beklenmez. Kızarık bir gözle birlikte ağrı ve görme azalması varsa bunu "nezle" diye geçiştirmeyin ve bir göz hekimine başvurun. Gözde kanlanma yazımızda diğer nedenleri de bulabilirsiniz.

Nedenleri

Olguların önemli bir kısmında belirli bir neden bulunamaz. Bilinen nedenler başlıca üç grupta toplanır:

• Bağışıklık sistemi ve romatizmal hastalıklar: Ankilozan spondilit gibi HLA-B27 ile ilişkili hastalıklar, Behçet hastalığı, sarkoidoz, iltihabi bağırsak hastalıkları ve çocuklarda jüvenil idiyopatik artrit (JİA). Behçet hastalığı ülkemizde üveitin önemli nedenlerindendir.
• Enfeksiyonlar: Toksoplazma, herpes virüsleri, tüberküloz, sifiliz gibi etkenler.
• Diğer: Göz travması ya da göz ameliyatı sonrası iltihap, nadiren bazı ilaçlar.

Hekim, gerektiğinde kan tetkikleri, görüntüleme ve romatoloji gibi diğer bölümlerle birlikte değerlendirme ister. Nedenin bulunması tedaviyi yönlendirir.

Tedavi

Tedavi, üveitin tipine, şiddetine ve nedenine göre planlanır:

• Kortikosteroidler: Ön üveitte çoğunlukla damla olarak kullanılır. Gerekirse göz çevresine iğne, göz içine uygulama ya da ağız yoluyla verilir.
• Göz bebeğini büyüten damlalar: Ağrıyı azaltır ve iris ile mercek arasında yapışıklık oluşmasını önlemeye yardımcı olur.
• Bağışıklığı düzenleyen ilaçlar: Tekrarlayan ya da arka segmenti etkileyen üveitte, Behçet gibi sistemik hastalıklarda steroid dışı ilaçlar ve biyolojik tedaviler kullanılabilir. Bu tedaviler genellikle romatoloji ile birlikte yürütülür.
• Enfeksiyona bağlı üveit: Etkene yönelik antimikrobiyal tedavi gerekir.

Steroid damlaları hekim önerisi olmadan kullanılmamalı, kesilirken de hekimin verdiği azaltma şemasına uyulmalıdır. Steroidler uzun süre kullanıldığında göz tansiyonunu yükseltebilir ve katarakta yol açabilir. Bu nedenle kontroller aksatılmamalıdır.

Olası komplikasyonlar

Tedavi edilmeyen ya da sık tekrarlayan üveit; glokom (göz tansiyonu), katarakt, retinanın merkezinde ödem (makula ödemi) ve kalıcı görme kaybına yol açabilir. Düzenli takip bu riskleri azaltmanın en etkili yoludur.

Çocuklarda üveit

Jüvenil idiyopatik artriti olan çocuklarda üveit çoğu zaman hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir: göz kızarmaz, çocuk ağrıdan yakınmaz. Bu nedenle JİA tanılı çocukların, belirti olmasa da romatoloji hekiminin ve göz hekiminin önerdiği aralıklarla göz kontrolünden geçmesi önemlidir.

İzmir'de üveitle ilgilenen hekimleri Üveit sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Üveit bulaşıcı mıdır?

Üveitin kendisi bulaşıcı değildir. Enfeksiyona bağlı üveitlerde bile iltihap gözün içinde olduğu için göz nezlesi gibi temasla bulaşmaz.

Üveit tekrarlar mı?

Bazı üveit türleri, özellikle altta sistemik bir hastalık varsa, tekrarlama eğilimindedir. Tekrarlayan ataklarda hekim uzun süreli koruyucu tedavi planlayabilir.

Üveit körlüğe yol açar mı?

Tedavi edilmediğinde glokom, katarakt ve makula ödemi gibi komplikasyonlarla kalıcı görme kaybına neden olabilir. Erken tanı ve düzenli takiple çoğu hastada görme korunabilir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.