Gebelikte Göz Sağlığı: Normal Değişiklikler ve Uyarı Belirtileri

Hamilelikte vücutta olan hormonal ve dolaşım değişiklikleri gözleri de etkileyebilir. Bu değişikliklerin çoğu geçicidir ve doğumdan sonra kendiliğinden düzelir. Ancak bazı görme belirtileri, anne ve bebek sağlığını ilgilendiren acil bir durumun işareti olabilir. Bu yazıda gebelikte sık görülen göz değişikliklerini ve dikkat edilmesi gereken uyarı belirtilerini anlattık.

Sık görülen, genellikle geçici değişiklikler

• Göz kuruluğu: Hormonal değişiklikler gözyaşı yapısını etkileyebilir. Yanma, batma ve kum kaçmış hissi olabilir. Hekiminizin önerdiği koruyucusuz yapay gözyaşları genellikle rahatlatır. Göz kuruluğu yazımıza bakabilirsiniz.
• Kontakt lens toleransında azalma: Kornea biraz şişebilir ve şekli değişebilir. Daha önce rahat kullanılan lensler rahatsız etmeye başlayabilir. Bu dönemde lens kullanım süresini kısaltmak ya da gözlüğe geçmek gerekebilir.
• Gözlük numarasında hafif değişiklik: Özellikle son aylarda görmede hafif bulanıklık olabilir. Bu değişiklik çoğu zaman geçici olduğundan, belirgin bir sorun yoksa yeni gözlük yaptırmak için doğumdan ve emzirme döneminden sonra birkaç ay beklemek önerilir.
• Göz kapağında şişlik ve kararma: Sıvı tutulumu ve hormonal pigment değişiklikleri nedeniyle görülebilir.

Uyarı belirtileri: beklemeden başvurun

Gebeliğin özellikle ikinci yarısında aşağıdaki görme belirtileri, preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) gibi yüksek tansiyonla ilişkili ciddi bir durumun işareti olabilir:

• Bulanık görme ya da görmede ani azalma
• Işık çakmaları, gözün önünde yanıp sönen ışıklar ya da noktalar
• Görme alanında kayıp, geçici görme kararması
• Bu belirtilere eşlik eden şiddetli baş ağrısı, yüzde ve ellerde ani şişlik, karnın üst kısmında ağrı

Bu belirtilerden biri olursa beklemeden kadın doğum acil servisine başvurun ya da 112'yi arayın. Tansiyonunuz ve idrarınız kontrol edilmelidir.

Gebelikten önce var olan göz hastalıkları

• Diyabet: Diyabetik retinopati gebelikte ilerleyebilir. Diyabeti olan kadınların gebelik öncesinde ya da gebeliğin başında göz dibi muayenesi yaptırması ve gebelik boyunca hekimin önerdiği aralıklarla kontrol edilmesi önerilir. Gebelik sırasında ortaya çıkan gebelik diyabeti ise genellikle retinopati riski taşımaz.
• Glokom: Bazı glokom ilaçları gebelikte ve emzirme döneminde değiştirilebilir. Glokom tedavisi görüyorsanız gebelik planlarken ya da gebeliği öğrendiğinizde göz hekiminize bilgi verin. İlaçları kendi başınıza bırakmayın. Glokom yazımıza bakabilirsiniz.
• Yüksek miyop ve normal doğum: Yüksek miyobu olan ya da daha önce retina tedavisi görmüş anne adayları normal doğumun gözlerine zarar verip vermeyeceğini sıkça sorar. Araştırmalar, normal doğumun retina dekolmanı riskini belirgin şekilde artırmadığını göstermektedir. Göz nedeniyle sezaryen gerekip gerekmediği, göz dibi muayenesi sonrası göz hekimi ve kadın doğum uzmanının birlikte değerlendirmesiyle belirlenir.

Gebelikte göz tedavileri

• Göz damlaları: Birçok damla gebelikte kullanılabilir, ancak bazıları için dikkat gerekir. Hangi damlanın güvenli olduğuna hekiminiz karar verir. Damla sonrası gözün iç köşesine 1–2 dakika bastırmak, ilacın vücuda geçişini azaltır. Göz damlası nasıl damlatılır yazımıza bakabilirsiniz.
• Lazerle numara düzeltme ameliyatları: Gebelikte ve emzirme döneminde numara değişebildiği ve iyileşme etkilenebildiği için genellikle yapılmaz. Bu dönem bittikten ve numara sabitlendikten sonra değerlendirilir.
• Göz muayenesi: Gebelikte göz muayenesi güvenle yapılabilir. Göz bebeğini büyüten damla gerekiyorsa hekim bunu değerlendirir.

Sık sorulan sorular

Hamilelikte görme bulanıklığı normal mi?

Hafif ve yavaş gelişen bulanıklık, kornea ve gözyaşındaki değişikliklere bağlı olabilir ve genellikle doğumdan sonra düzelir. Ancak ani bulanıklık, ışık çakmaları ya da görme kaybı preeklampsi belirtisi olabilir ve beklemeden değerlendirilmelidir.

Yüksek miyobu olanlar normal doğum yapabilir mi?

Araştırmalar normal doğumun retina dekolmanı riskini belirgin şekilde artırmadığını göstermektedir. Karar, göz dibi muayenesi sonrası göz hekimi ve kadın doğum uzmanının birlikte değerlendirmesiyle verilir.

Hamileyken yeni gözlük yaptırmalı mıyım?

Numaradaki değişiklikler çoğu zaman geçici olduğundan, günlük yaşamı zorlaştırmıyorsa doğum ve emzirme döneminden sonra birkaç ay beklemek önerilir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Gebelikte ilaç kullanımı ve görme şikâyetleri için göz hekiminize ve kadın doğum uzmanınıza başvurunuz.