Görme Alanı Testi: Nasıl Yapılır, Neden Tekrarlanır?

Görme alanı testi, gözünüzü tek bir noktaya sabitlediğinizde çevrenizde ne kadar geniş bir alanı görebildiğinizi ölçer. Özellikle glokom (göz tansiyonu) tanısında ve takibinde vazgeçilmez bir testtir, ancak göz sinirini, retinayı ve beyindeki görme yollarını etkileyen birçok hastalıkta da kullanılır. Bu yazıda görme alanı testinin nasıl yapıldığını, nasıl hazırlanmanız gerektiğini ve sonuçların neden bazen tekrarlanması gerektiğini anlattık.

Görme alanı nedir?

Görme alanı, başınızı ve gözünüzü oynatmadan, karşıya bakarken görebildiğiniz alanın tamamıdır. Merkezde okuma ve yüz tanıma gibi keskin görme, kenarlarda ise hareketi ve çevreyi fark etmeyi sağlayan çevresel görme bulunur. Birçok göz hastalığı görme alanını kenarlardan ve sinsice daraltır. İki göz birbirinin eksiğini kapattığı için kişi bu kaybı uzun süre fark etmeyebilir. Görme alanı testi bu fark edilmeyen kayıpları ortaya çıkarır.

Hangi durumlarda istenir?

• Glokom: Tanı koymak, hastalığın evresini belirlemek ve tedavinin yeterli olup olmadığını izlemek için. Ayrıntılar için glokom yazımıza bakabilirsiniz.
• Göz siniri hastalıkları: Örneğin optik nörit ve göz sinirinin kan dolaşımı bozuklukları.
• Beyindeki görme yollarını etkileyen durumlar: Hipofiz tümörleri, inme ve bazı nörolojik hastalıklar belirli görme alanı kayıpları yapar. Kaybın şekli, sorunun yeri hakkında ipucu verir.
• Retina hastalıkları ve bazı ilaçların (örneğin hidroksiklorokin) göz üzerindeki etkilerinin takibi.
• Göz kapağı düşüklüğü: Kapağın görme alanını ne kadar kapattığını belgelemek için. Bkz. pitoz.
• Bazı meslek ve ehliyet muayeneleri.

Test nasıl yapılır?

En sık kullanılan yöntem bilgisayarlı (otomatik) perimetridir.

1. Çenenizi ve alnınızı, içi yarım küre biçiminde olan cihaza yaslarsınız. Test edilmeyen göz bir bantla kapatılır.
2. Gözünüzü tam ortadaki sabit ışığa ya da noktaya dikersiniz. Test boyunca bu noktadan gözünüzü ayırmamanız çok önemlidir.
3. Kubbenin farklı yerlerinde, farklı parlaklıkta küçük ışıklar kısa süreliğine yanar. Işığı her gördüğünüzde elinizdeki düğmeye basarsınız.
4. Her göz için test genellikle birkaç dakika sürer. Sonra diğer göze geçilir.

Işıkların bir kısmını görmemeniz normaldir. Test, görme sınırınızı bulmak için bilerek çok soluk ışıklar da gösterir. Emin olmadığınız ışıkta düğmeye basmayın, tahmin yürütmeyin.

Teste nasıl hazırlanmalı?

• Dinlenmiş gelmeye çalışın. Yorgunluk sonuçları olumsuz etkileyebilir.
• Kullandığınız gözlük ya da kontakt lens varsa yanınızda getirin. Gerekirse test için uygun cam cihaza takılır.
• Göz tansiyonu damlalarınızı, hekiminiz aksini söylemedikçe her zamanki gibi kullanın.
• Test sırasında göz kırpabilirsiniz. Kırpmak sonuçları bozmaz, gözü zorla açık tutmak ise yorar.
• Yorulursanız ya da ara vermek isterseniz teknisyene söyleyin. Düğmeyi basılı tutmak birçok cihazda testi duraklatır.

Sonuçlar nasıl değerlendirilir?

Cihaz, her noktadaki görme hassasiyetini sizin yaşınızdaki sağlıklı kişilerle karşılaştırır ve bir harita çıkarır. Ayrıca testi ne kadar güvenilir yaptığınızı gösteren ölçümler de verir: gözünüzü noktadan kaydırdınız mı, ışık yokken düğmeye bastınız mı gibi.

Görme alanı testi bir "öğrenme etkisi" gösterir. İlk kez test yapan birçok kişinin sonucu, ikinci ve üçüncü testte daha iyi çıkar. Bu nedenle tek bir test sonucuyla kesin karar verilmez. Özellikle glokom takibinde, değişimi görebilmek için test belirli aralıklarla tekrarlanır ve sonuçlar göz sinirinin OKT görüntülemesi ve göz tansiyonu ölçümleriyle birlikte yorumlanır.

İzmir'de glokom tanı ve takibiyle ilgilenen hekimleri Glokom (Göz Tansiyonu) Tedavisi sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Görme alanı testi acıtır mı?

Hayır. Göze dokunulmaz, damla gerekmez ve herhangi bir ağrı olmaz. Yalnız dikkat ve odaklanma gerektirir.

Bazı ışıkları göremedim, sonucum kötü mü?

Hayır, bu beklenen bir durumdur. Test, sınırınızı belirlemek için bilerek çok soluk ışıklar gösterir. Sonucu cihazın ürettiği harita ve hekiminizin değerlendirmesi belirler.

Görme alanı testi neden tekrarlanıyor?

İlk testlerde öğrenme etkisi olduğu ve sonuçlar günden güne biraz değişebildiği için tek test yeterli olmayabilir. Glokom gibi hastalıklarda ise ilerlemeyi yakalamak için düzenli tekrar gerekir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Görme alanınızda daralma ya da gölge fark ederseniz bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.