Göz İçi İğne Tedavisi (Anti-VEGF): Nasıl Yapılır, Kaç Kez Gerekir?

"Gözüme iğne yapılacak" cümlesi birçok hastayı endişelendirir. Oysa göz içine ilaç uygulaması (intravitreal enjeksiyon), bugün yaş tip sarı nokta hastalığı, diyabete bağlı makula ödemi ve retina damar tıkanıklıkları gibi hastalıklarda en sık kullanılan tedavilerden biridir. Bu yazıda göz içi iğne tedavisinin ne olduğunu, anti-VEGF ilaçlarının nasıl etki ettiğini, uygulamanın nasıl yapıldığını ve sonrasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlattık.

Göz içi iğne (intravitreal enjeksiyon) nedir?

İlacın, gözün içini dolduran jel kıvamındaki vitreus boşluğuna çok ince bir iğneyle verilmesidir. Böylece ilaç doğrudan retinaya ulaşır ve vücudun geri kalanına çok az geçer. İşlem genellikle birkaç dakika sürer ve ameliyathanede ya da bu iş için hazırlanmış steril bir odada yapılır.

Anti-VEGF ilaçları ne işe yarar?

VEGF (vasküler endotelyal büyüme faktörü), vücutta yeni damar oluşumunu ve damar geçirgenliğini artıran bir maddedir. Bazı retina hastalıklarında VEGF fazla üretilir. Bu da retinada sızdıran, kanamaya eğilimli anormal damarların oluşmasına ve retinanın ortasında (makula) sıvı birikmesine yol açar. Anti-VEGF ilaçları bu maddeyi baskılayarak sızıntıyı ve ödemi azaltır, anormal damarların büyümesini yavaşlatır.

Anti-VEGF dışında bazı hastalıklarda göz içine kortizon içeren ilaçlar ya da ilaç salan implantlar da uygulanabilir. Hangi ilacın seçileceğine hastalığa ve hastanın durumuna göre hekim karar verir.

Hangi hastalıklarda kullanılır?

• Yaş tip sarı nokta hastalığı (makula dejenerasyonu): Makulanın altında gelişen anormal damarların sızdırmasını azaltır. Ayrıntılar için sarı nokta hastalığı yazımıza bakabilirsiniz.
• Diyabetik makula ödemi: Şekere bağlı retina hasarında makulada biriken sıvıyı azaltır. Bkz. diyabetik retinopati.
• Retina damar tıkanıklıklarına bağlı makula ödemi: Özellikle toplardamar tıkanıklıklarından sonra gelişen ödemde kullanılır. Bkz. retina damar tıkanıklığı.
• Yüksek miyopiye bağlı anormal damar gelişimi ve bazı başka retina hastalıkları.

Uygulama nasıl yapılır?

1. Göz damla ile uyuşturulur. Genel anestezi gerekmez.
2. Göz çevresi ve göz yüzeyi, enfeksiyonu önlemek için antiseptik solüsyonla temizlenir.
3. Kapakları açık tutmak için küçük bir aparat yerleştirilir.
4. İlaç, gözün beyaz kısmından çok ince bir iğneyle birkaç saniyede verilir.
5. İşlemden sonra göz tansiyonu ve görme kısaca kontrol edilir.

Hastaların çoğu işlem sırasında ağrıdan çok hafif bir baskı hissettiğini söyler. Aynı gün evinize dönebilirsiniz, ancak gözünüz bulanık olabileceği için araç kullanmamanız ve yanınızda bir refakatçi bulunması önerilir.

Tedavi kaç kez yapılır?

Anti-VEGF tedavisi çoğu zaman tek seferlik değildir. Genellikle başlangıçta birkaç ay arka arkaya, aylık aralıklarla uygulanır. Sonrasında göz, OKT ve görme ölçümleriyle izlenir ve iğne aralıkları hastalığın gidişine göre açılır ya da gerekirse yeniden sıklaştırılır. Bazı hastalar yıllarca, belirli aralıklarla tedaviye devam eder. Kontrolleri aksatmak kazanılan görmenin kaybedilmesine yol açabilir.

Sonrasında nelere dikkat edilmeli?

• İlk gün gözde batma, sulanma, kum kaçmış hissi ve hafif kızarıklık olabilir.
• İğnenin yapıldığı yerde gözün beyazında küçük bir kan lekesi görülebilir. Genellikle zararsızdır ve birkaç günde kaybolur.
• Gözde birkaç gün boyunca küçük hava kabarcıkları ya da uçuşan noktalar görülebilir.
• Gözü ovuşturmayın. Hekiminizin önerdiği süre boyunca göze su kaçırmamaya, havuza girmemeye ve göz makyajı yapmamaya özen gösterin.
• Reçete edilen damla varsa düzenli kullanın.

Beklemeden hekime başvurmanız gereken belirtiler

Seyrek de olsa göz içi enfeksiyonu (endoftalmi) ve retina yırtığı gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir. Erken tedavi görmeyi korumak için çok önemlidir. İşlemden sonraki günlerde şu belirtilerden biri olursa zaman kaybetmeden sizi tedavi eden merkeze başvurun:

• Giderek artan göz ağrısı
• Görmenin belirgin şekilde azalması
• Gözde artan kızarıklık ve ışığa aşırı hassasiyet
• Görme alanında perde inmesi ya da çok sayıda yeni uçuşan cisim

İzmir'de retina hastalıklarıyla ilgilenen hekimleri Retina Hastalıkları sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Göz içi iğne acıtır mı?

Göz damla ile uyuşturulduğu için çoğu hasta ağrı yerine kısa süreli bir baskı hisseder. İşlemden sonraki saatlerde hafif batma ve sulanma olabilir.

Göze iğne kaç kez yapılır?

Sayı hastalığa ve tedaviye verilen yanıta göre değişir. Genellikle ilk aylarda aylık uygulamalarla başlanır, sonra aralıklar muayene bulgularına göre ayarlanır. Bazı hastalarda tedavi uzun süre devam eder.

İğne tedavisi görmeyi düzeltir mi?

Tedavinin öncelikli amacı hastalığın ilerlemesini durdurmak ve mevcut görmeyi korumaktır. Bazı hastalarda görme belirgin şekilde iyileşir. Sonuç, hastalığın türüne ve tedaviye başlanma zamanına bağlıdır.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi planınızı ve kontrol takviminizi mutlaka sizi takip eden göz hekimiyle konuşunuz.