Kornea Ülseri: Kontakt Lens Kullananlar İçin Acil Uyarı İşaretleri

Kornea, gözün önündeki saydam pencere tabakasıdır. Bu tabakada enfeksiyon ya da hasar sonucu açılan yaraya kornea ülseri denir. Kornea ülseri acil tedavi gerektiren bir göz hastalığıdır: gecikildiğinde kalıcı iz, görme kaybı ve nadiren gözün delinmesi gibi sonuçlara yol açabilir. En önemli risk etkenlerinden biri kontakt lensin yanlış kullanımıdır. Bu yazıda kornea ülserinin nedenlerini, belirtilerini ve tedavisini anlattık.

Kornea ülseri nedir?

Korneanın yüzey tabakasının kaybolup altındaki dokunun iltihaplanmasıdır. Çoğunlukla bakteri, mantar, virüs ya da amip gibi mikroorganizmaların neden olduğu bir enfeksiyonla birliktedir. Buna mikrobiyal keratit de denir. Bazen enfeksiyon olmadan, ağır kuruluk ya da kapak sorunları gibi nedenlerle de gelişebilir.

Risk etkenleri

• Kontakt lens kullanımı: Özellikle lensle uyumak, lensleri önerilen süreden uzun kullanmak, lensleri ya da kabını musluk suyuyla yıkamak ve lensle denize, havuza girmek riski belirgin şekilde artırır.
• Göze travma: Dal, bitki, toprak ya da metal parçası çarpması. Bitkisel yaralanmalardan sonra mantar enfeksiyonu görülebilir.
• Ağır göz kuruluğu ve gözü tam kapatamama (yüz felci, kapak bozuklukları).
• Herpes virüsü ile daha önce gözde enfeksiyon geçirmiş olmak.
• Uzun süre kortizonlu damla kullanımı, diyabet ve bağışıklığı baskılayan durumlar.

Lens kullanıyorsanız kontakt lens kullanımı ve hijyeni yazımızdaki kurallar ülser riskini azaltmanın en etkili yoludur.

Belirtiler

• Gözde belirgin ve giderek artan ağrı
• Kızarıklık, sulanma ya da akıntı
• Işığa aşırı hassasiyet ve gözü açmakta zorlanma
• Bulanık görme
• Korneada, gözün renkli kısmının önünde beyaz ya da gri bir leke

Bu belirtiler ilk bakışta göz nezlesine benzeyebilir. Ancak göz nezlesinde genellikle belirgin ağrı ve görme azalması olmaz. Lens kullanan birinde ağrılı kırmızı göz kornea ülseri açısından her zaman ciddiye alınmalıdır.

Kontakt lens kullanıyorsanız ve gözünüz ağrıyorsa

1. Lensinizi hemen çıkarın ve yeniden takmayın.
2. Lensi ve kabını atmayın. Hekim gerekirse bunlardan da örnek almak isteyebilir.
3. Elinizdeki eski damlaları, özellikle kortizonlu damlaları kullanmayın.
4. Aynı gün bir göz hekimine ya da göz acil servisine başvurun.

Tanı

Göz hekimi korneayı biyomikroskopla inceler ve boyalı bir damla (floresein) ile yaranın boyutunu ve derinliğini görür. Gerekli görülürse, hangi mikroorganizmanın neden olduğunu anlamak ve doğru ilacı seçmek için yaradan küçük bir örnek alınarak laboratuvara gönderilir.

Tedavi

• Tedavinin temeli, nedene uygun yoğun damla tedavisidir. Bakteriyel ülserlerde ilk günlerde çok sık aralıklarla, gerekirse gece de antibiyotik damla kullanılması gerekebilir.
• Mantar, virüs ya da amip düşünülüyorsa bunlara yönelik ilaçlar kullanılır. Bu enfeksiyonların tedavisi daha uzun sürebilir.
• Ağrıyı ve iltihabı azaltmak için ek damlalar verilebilir. Kortizonlu damlalara yalnız hekim, uygun görürse ve belirli bir aşamadan sonra karar verir.
• Tedaviye yanıt yakından izlenir. Ağır olgularda hastanede yatarak tedavi gerekebilir.
• Ülser iyileştikten sonra korneada görmeyi bozan kalıcı bir iz kalırsa ya da kornea incelip delinme riski doğarsa kornea nakli gündeme gelebilir.

Tedaviye ne kadar erken başlanırsa iyileşme o kadar hızlı olur ve kalıcı iz riski azalır.

Korunma

• Lensle uyumayın ve lensleri önerilen kullanım süresinden uzun takmayın.
• Lensleri ve kabını asla musluk suyuyla yıkamayın. Lensle duş almaktan, havuza ve denize girmekten kaçının.
• Lens kabını düzenli olarak değiştirin ve solüsyonu her seferinde tazeleyin.
• Bahçe işleri, metal ve ağaç işlerinde koruyucu gözlük kullanın.
• Göze bir şey kaçtığında ovuşturmayın. İlk yardım için göze kimyasal ve yabancı cisim kaçması yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kornea ülseri kendiliğinden geçer mi?

Hayır, beklenmemelidir. Kornea ülseri hızla ilerleyebilir ve kalıcı görme kaybına yol açabilir. Aynı gün bir göz hekimine başvurmak gerekir.

Kornea ülseri iz bırakır mı?

Ülserin boyutuna, derinliğine, yerine ve tedaviye başlanma zamanına bağlıdır. Küçük ve erken tedavi edilen ülserler çoğunlukla az iz bırakır. Görme eksenindeki büyük ülserler görmeyi etkileyen izler bırakabilir.

Kornea ülseri geçirdikten sonra tekrar lens takabilir miyim?

Buna iyileşme tamamlandıktan sonra hekiminiz karar verir. Lens kullanımına dönülürse hijyen kurallarına eksiksiz uymak ve lensle uyumamak çok önemlidir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Gözünüzde ağrı, kızarıklık ve görme azalması varsa, özellikle kontakt lens kullanıyorsanız, beklemeden bir göz hastalıkları uzmanına başvurunuz.