Migren ve Görme Bozuklukları: Göz Migreni mi, Acil Durum mu?

Gözün önünde beliren zikzak ışıklar, parlayan kenarlı bir leke ya da görme alanında yayılan kör bir nokta... Bu belirtiler çoğu zaman migren aurasıdır ve 5 ile 60 dakika içinde kendiliğinden geçer. Ancak benzer görme belirtileri retina yırtığı ya da inme gibi acil durumlarda da görülebilir. Bu yazıda migrenle ilişkili görme bozukluklarını, göz kaynaklı baş ağrılarını ve acil durumların nasıl ayırt edileceğini anlattık.

Migren aurası nedir?

Migren hastalarının bir kısmında baş ağrısından önce ya da ağrıyla birlikte geçici nörolojik belirtiler olur. Buna aura denir. En sık görülen aura türü görsel auradır:

• Zikzak şeklinde, titreşen ya da parlak çizgiler
• Görme alanının ortasında başlayıp kenara doğru genişleyen, kenarları parlayan bir leke
• Görme alanında kör noktalar ya da görüntünün bir kısmının kaybolması

Tipik görsel aura yavaş yavaş gelişir, genellikle 5–60 dakika sürer ve tamamen geçer. Aurayı baş ağrısı izleyebilir, ancak bazı kişilerde baş ağrısı olmadan yalnız aura görülür. Buna halk arasında "göz migreni" de denir.

Bir göz mü, iki göz mü?

Migren aurası beyindeki görme merkezinden kaynaklandığı için genellikle iki gözü birden etkiler. Bir gözünüzü kapattığınızda da görme bozukluğu devam ediyorsa bu durum auraya uyar. Belirti yalnız bir gözdeyse, yani o göz kapanınca kayboluyorsa, sorun gözün kendisinde ya da göze giden damarlarda olabilir ve değerlendirilmesi gerekir.

Acil durumu nasıl ayırt ederim?

Aşağıdaki durumlarda görme belirtilerini migren sanmayın ve beklemeden acil servise başvurun ya da 112'yi arayın:

• Görme bozukluğu ani başladıysa ve yavaş yavaş gelişmediyse
• 60 dakikadan uzun sürüyor ya da tamamen geçmiyorsa
• Görme belirtileri ilk kez ortaya çıktıysa, özellikle 50 yaşından sonra
• Yüzde, kolda ya da bacakta güçsüzlük veya uyuşma, konuşma bozukluğu, denge kaybı eşlik ediyorsa
• Hayatınızın en şiddetli baş ağrısı aniden başladıysa
• Tek gözde yeni uçuşan cisimler, ışık çakmaları ya da görme alanında perde varsa. Bu durum retina yırtığı ya da dekolmanı belirtisi olabilir.

Göz kaynaklı baş ağrıları

Bazı baş ağrılarının kaynağı gözdür:

• Düzeltilmemiş numara: Hafif hipermetrop, astigmat ya da başlayan presbiyopi, özellikle okuma ve ekran kullanımı sonrası alın ve şakaklarda ağrı yapabilir. Göz muayenesiyle kolayca anlaşılır. Ekran kaynaklı göz yorgunluğu yazımıza bakabilirsiniz.
• Akut açı kapanması glokomu: Ani gelişen şiddetli göz ve baş ağrısı, gözde kızarıklık, bulanık görme, ışıkların çevresinde halkalar, bulantı ve kusmayla seyreder. Acil bir durumdur ve göz tansiyonu hızla düşürülmelidir. Glokom yazımıza bakabilirsiniz.
• Dev hücreli arterit (temporal arterit): Genellikle 50 yaş üstünde görülür. Şakakta hassasiyet, çiğnerken çene ağrısı, halsizlik ve görme kaybıyla seyredebilir. Kalıcı körlüğe yol açabileceği için acil değerlendirme gerekir.
• Göz içi iltihaplar: Üveit ve optik nörit gibi durumlarda göz ağrısı görme belirtileriyle birlikte olabilir.

Diğer göz ağrısı nedenleri için göz ağrısı yazımıza bakabilirsiniz.

Retinal migren

Seyrek görülen bir migren türüdür ve tek gözde tekrarlayan, geçici görme kaybı ya da görme bozukluğu ile kendini gösterir. Tanı, tek gözde görme kaybı yapabilecek damar tıkanıklığı gibi diğer nedenler dışlandıktan sonra konur. Bu nedenle tek gözde geçici görme kaybı yaşayan herkesin göz hekimi ve gerekirse nöroloji tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Migren atağında görme belirtileri için

• Aura başladığında araç kullanıyorsanız güvenli bir yerde durun.
• Sessiz ve karanlık bir ortamda dinlenmek birçok kişiyi rahatlatır.
• Atakları tetikleyen etkenleri (uykusuzluk, öğün atlama, bazı yiyecekler, stres, parlak ışık) bir günlükle takip etmek, önlemeye yardımcı olabilir.
• Sık ve şiddetli ataklarda tedavi ve koruyucu seçenekler için nöroloji uzmanına başvurun.

Sık sorulan sorular

Göz migreni tehlikeli midir?

Tipik migren aurası tamamen geçer ve kalıcı hasar bırakmaz. Ancak ilk kez ortaya çıkan, ani başlayan, uzun süren ya da başka nörolojik belirtilerin eşlik ettiği görme bozuklukları acil değerlendirme gerektirir.

Gözlük baş ağrısı yapar mı?

Yanlış numaralı gözlük ya da düzeltilmemiş göz kusurları, özellikle yakın çalışma sonrası baş ağrısına yol açabilir. Göz muayenesiyle doğru numaranın belirlenmesi şikâyeti azaltabilir.

Migren aurası tek gözde olur mu?

Tipik migren aurası genellikle iki gözü birden etkiler. Yalnız tek gözde olan görme bozukluğu, göz ya da göz damarlarıyla ilgili bir soruna işaret edebilir ve değerlendirilmelidir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Ani görme değişikliklerinde beklemeden acil servise başvurunuz. Migren tanı ve tedavisi için nöroloji uzmanına danışınız.